Daha önceki bir yazıda alternatif ya da başka bir deyişle
doğal temizlik malzemeleri arayışına girdiğimi yazmıştım. Bu arayış sırasında
pek çok çevreci internet sitesi ve blog keşfetmiştim. Zaman zaman dolaşıp yeni
bir şeyler var mı diye baktığım bu sitelerden bir kaç tanesinde karbonatın
(sodyum bikarbonat) kullanımına ilişkin Türkçe kaynaklarda pek rastlamadığım,
çoğunu daha önce bilmediğim bigilere ulaşınca, bunları herkes bilmeli dedim.
Okuduğum yazıda bir kaseyle buzdolabına konan karbonatın hoş olmayan kokuları önlediğini herkes bilir diyordu, ben bilmiyordum. Üstelik diğer ürünler gibi yalnızca kokuları maskelemeyip, kimyasal olarak nötralize ettiğini de öğrenmiş oldum. Ama buna ilaveten daha ne işlere yaradığını yalnız ben değil bir çok kişi de bilmiyormuş anlaşılan. Bakın karbonatla ne işler yapılıyor.
Özellikle camlar üzerinde
kalan bant izleri veya yeni eşyalardaki inatçı etiket izleri için karbonatı
suyla karıştırarak macun kıvamına getirmek ve bir bez yardımıyla lekeleri
ovarak temizlemek mümkün. Daha sonra ise durulama amacıyla bir daha silinmeli.
Büyükçe bir baharat
kavanozunda saklanan karbonatın el altında bulunması iyi bir fikir. Herkesin
başına gelmiştir, bazen mutfakta iş yaparken özellikle tavalar aniden alev
alabiliyor. Bu durumda işin en başında, kendinizi yakmamaya dikkat ederek
serpeceğiniz karbonat alev söndürücü işlevi görüyor.
Mutfakta hamam böcekleri benim
için kabus gibi bir şey, sırf bu yüzden bir evden taşınmayı bile düşünebilirim.
Bir zamanlar anneciğimin mutfağını sarmışlardı. 17 Ağustos depremi korkunç
felaketlere yol açmıştı, ama bir tek bu konuda işe yaradı, böcekler göç etti ve
bir daha da dönmedi. Zehirli ilaçları mutfakta kullanmaktan kaçınan annem yarım
ölçü toz şeker ile karıştırılan karbonatın,
bu zararlıları şekerle kandırıp karbonatla ölümcül bir darbe vuracağını
bilseydi, daha az sıkıntı çekerdi. Sığ bir kaba konacak bu karışım zehirli
kapanlara alternatif olarak mutfağın çeşitli yerlerine yerleştirilebilir. Hatta
bence dolap örtülerinin altına dahi serpilerek yaygın bir koruma sağlayabilir
belki.
Geçen gün bir sakarlık anımda
koltuğuma sıçrayan yağın lekesi üzerinde çeşitli deneyler yapıp, yine de çözüm
bulamadan önce yağ lekesi üzerine karbonat serpip bir saat sonra süpürdüğümde lekenin
çıkacağını biliyor olsaydım keşke. Ayrıca karbonat suyla birlikte
kullanıldığında yağ asitlerini suda çözünebilen bir tür sabuna döndürerek
temizliyor.
Nemli bölgelerde olduk olmadık
her şey, durduğu yerde paslanır. Oysa ağzı açık bir kutuyla el aletleri
dolabına konacak karbonat bu işi de çözüyor ve paslanmayı önlüyor.
Tıkanan lavabolara zaman zaman
döktüğümüz, solumaktan ve boruları bile eriteceğinden korktuğumuz maddeler
yerine haftada bir kez bir çay fincanı karbonat ile bir çay fincanı sirke karışımı
dökülen mutfak lavabolarında boruların tıkanması önlenebiliyor. Ayrıca aynı
karışımın ardından bir çaydanlık kaynar su döküldüğünde tıkanıklık varsa
açılabiliyor. Azıcık karbonat ve sirke karışımı bulaşık sonrası lavabo
temizliğinde de çabuk ve kesin sonuç veriyor.
Duş kabinlerinin camlarında
oluşan lekeleri nemli süngere dökülecek karbonatla ovmak zehirsiz ve asit
solumadan temizlik sağlıyor.
Ev içi ve dışında kullanılan
ızgaraların temizliği genellikle zor ve bezdirici olur. İşi kolaylaştırmak için
önerilen ise, ızgaraya karbonat serpip bir gece bırakmak. Ertesi gün sıcak
suyla iyice fırçalamak yeterli. Isıya dayanıklı toprak veya seramik kaplardaki
yanık lekelerini üzerine karbonat döküp 6-8 dakika bıraktıktan sonra ovup
yıkayarak çıkarmak mümkün.
Ellere yapışıp kalan kokular
da ayrı bir sorundur. Dostlarınız için uğraşır güzel yemekler yaparsınız, ama
bazen soğandan, bazen başka kokulu yiyeceklerden mönü neredeyse ellerinize
yazılmıştır. Karbonat burada da imdada yetişiyor, bir avuç karbonatla ılık suda
yıkanan ellerde kokudan eser kalmadığı söyleniyor. Henüz denemedim ama sık sık
ihtiyaç duyabileceğim bir çare olduğunu düşünüyorum.
Ben kitapların her türlü
kokusunu severim ama rahatsız olanlar için çözüm küf kokan kitapları içine karbonat serpilmiş bir poşet içinde
bir kaç hafta bekletmek. Böylece kitaplarınız hoş olmayan kokulardan
arınabiliyor. Ayrıca giysi dolaplarındaki küf kokusuna dolap içinde ağzı açık
bir kutuda saklanan karbonat engel oluyor.
Diş macunu bittiği ve yedekte
de bulunmadığı zaman, dörtte bir çay kaşığı karbonat kaşık içinde
sulandırılarak macun yerine kullanılabilir. Ayrıca üç kaşık karbonatı bir kaşık
suyla karıştırıp hafif masajla cilt temizliğinde kullanmak da mümkün. Üstelik
ciltteki ölü tabakayı temizlemek için bir sürü masraf edip aldığımız kremlerden
çok daha ucuz ve pratik. Alerjik bitki tahrişlerinde de kaşınan yerin üzerine
karbonat serpmek kaşıntıyı kesiyormuş
Aynı ölçüde karışım
porselenlerdeki lekeleri ovmak için de yararlı. Karbonat ılık suda bir parça aliminyum
folyo ile birlikte biraz bekletilirse, bu sıvı gümüşler için parlatıcı görevi
görebilir. Beyaz tutkalla karıştırılan karbonat duvardaki çatlakları kapatmak
için kullanılabilir.
Evinizdeki küçük sanatçıların
duvar yazıları ve resimlerini silmek için de karbonat imdada yetişiyor. Islak
beze serpilecek karbonatla ovmak yeterli.
Lens kullananlar için de
sulandırılmış karbonatla lensleri ovmak öneriliyor, hassas yüzeyleri çizmeden
temizlediği belirtiliyor. Ancak lensler için kullanıldığında çok iyi durulanması
gerekiyor, aksi halde gözde tahrişe yol açabiliyor.
Ayrıca pet hayvanlarında da
pire, karınca vs. gibi asalaklarlardan kurtulmak için serpilmek suretiyle
kullanılabiliyor, ancak hayvancağızların derisini tahrişten korumak için sonra
yıkamak gerekiyor. Halı ve kilimlere karbonat serptikten 15 dakika sonra
süpürmek, özellikle evde hayvan besleyenlerin istenmeyen kokulardan
kurtulmasına yardımcı oluyor. Çamaşır ve çamaşır makinesi temizliğinde
sulandırılarak kullanılan karbonat yine koku giderici işlevini görüyor. Ayrıca
çöp kutularına çöp poşetini yerleştirmeden önce serpilecek karbonat burada da
kokuyu önlüyor. Lavabo altındaki dolaplara yerleştirilecek ağzı açık bir kutu
karbonat nerden geldiği belli olmayan kokular için bir önlem.
Bahçede uğraşanlar için de
karbonat organik bir seçenek. Bir hafta boyunca hergün hafifçe ıslatılan yabani
otlar üzerine azıcık karbonat serpiştirmenin yabani ot sorununu denetim altına
almaya yaradığı belirtiliyor.
Bir diğer konu da karbonatın
sağlık için kullanımı. Bir kaşık karbonatın mide ve hazımsızlık sorunlarına iyi
geldiği ve antiasit olarak kullanılabileceği söyleniyor, ancak bunu uzun süre
kullanmış birini tanıyorum ve sonunda bir mide ameliyatı geçirmişti. Anladığım
kadarıyla şikayetleri azaltıyor belki ama uzun vadede tedavi edici bir etkisi
yok. Ancak yukarıda sözünü ettiğim blog’a gelen bir yorumda karbonatın Gut
hastalığına iyi geldiğini okudum. Bu okuyucu internetten karbonatın gut
hastalığını tedavi ettiğini öğrendiğini, olaya önce kuşkuyla yaklaştığını ve
pek inanmadığını söylüyor. Ancak yine de denemiş ve gerçekten işe yaradığını
belirtiyor. Gut hastalığına kandaki yüksek asit seviyesinin neden olduğunu ve
karbonatın temel özelliklerinin bu asit seviyesini düşürdüğü söylenmekteymiş.
Yorumunun sonunda suya karıştırarak içtiği bir kaşık karbonat sayesinde gut
hastalığından kurtulduğunu belirtiyor. Ancak başka bir yazıda kandaki sodyum
seviyesini yükselten karbonatın, aşırı tuz gibi ciddi yan etkileri
olabileceğinden söz ediliyordu. Özellikle yüksek tansiyonlularda ödem, kalp
krizi ve karaciğer yetmezliği gibi sonuçları olabiliyormuş. Kısacası
internetteki pek çok bilgi gibi, buna da temkinli olarak ve biraz da kuşkuyla
yaklaşmak ve doktora danışmadan kullanmaktan kaçınmak gerekli.
Sonuç olarak karbonatı
yalnızca kek ve çörekler için değil, pek çok iş için elimizin altında
bulundurmak durumunda kalacağız anlaşılan. Neyseki bu tür işler için aktarlarda
açık karbonat bulunuyor. Ben şimdiden kavanoza doldurup kullanmaya başladım
bile.
